BFB: Kapital bazarının əsaslarının inkişaf etdirilməsində çətinlik var

Hüquqinfo.az bildirir ki,

Region ölkələrində kapital bazarının əsaslarının inkişaf etdirilməsi ilə bağlı çətinlik var.

"Hüquqinfo.az" xəbər verir ki, bunu "Bakı Fond Birjası" QSC-nin (BFB) İdarə Heyətinin sədri Ruslan Xəlilov Bakıda keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda (2nd Azerbaijan International Investment Forum – AIIF 2026) bildirib.

"Azərbaycan daxil olmaqla region ölkələrinin maliyyə sektoruna baxsaq, burada əsasən bank sektoru üstünlük təşkil edir. Digər tərəfdən isə yığımlardan və insanların bu yığımları necə idarə etməsindən danışanda, hər şey dövlət pensiya sistemi ilə bağlıdır. Bu, müəyyən edilmiş ayırmalar sistemi deyil, müəyyən edilmiş ödənişlər sistemidir. Beləliklə, son nəticədə kapital bazarının həm təklif, həm də tələb tərəfləri müəyyən çətinliklərlə üz-üzədir. Deməli, qarşımızda təkcə Azərbaycanla məhdudlaşmayan, bütün region ölkələrində kapital bazarlarının əsaslarını inkişaf etdirmək çətinliyi dayanır. Bazar əsasən korporativ istiqrazlardan, Azərbaycan Mərkəzi Bankının notlarından və onlar üzrə repo əməliyyatlarından ibarətdir. Həmçinin istiqraz bazarında real sektorun kiçik payla iştirakı mövcuddur. Son iki ildə iki IPO (səhmlərin ilkin kütləvi təklifi) keçirdik ki, bu da yerli səhm bazarı və kapital bazarı üçün böyük uğur, mühüm mərhələdir. Lakin bu, burada dayanmaq lazım deyil", - deyə qeyd edib.

R.Xəlilovun sözlərinə görə, yerli şirkətlərin kapital bazarlarına çıxışı üçün yeni imkanlar yaradılmalıdır: "Azərbaycan kimi inkişaf etməkdə olan (frontier) ölkələrdə bazarların inkişafı üçün üç ana istiqamətdə iş aparmaqdır. Bazara çıxışı təmin etmək üçün texnologiya və infrastruktur, bazara daha çox investor cəlb etmək və etimadı artırmaq üçün şəffaflıq və etibarlılıq, yerli bazarın maliyyə savadlılığı və məlumatlılığı. Beləliklə, bütün bu üç istiqamətdə Birja üzərinə düşəni edir. Bu, məsələnin birinci tərəfidir. İkinci tərəfi isə bu səylərin real kapital bazarının artımına nə dərəcədə imkan yaratmasıdır. Yəni kapital bazarına nə dərəcədə daha çox real sektor gətirir və rəhbər şəxslər birbaşa maliyyələşmə əvəzinə müəyyən bir investisiya bankının və ya investisiya şirkətinin anderraytinq xidmətindən istifadəyə nə dərəcədə üstünlük verirlər".

"Biz həm maliyyə sektoru daxilində, həm də sərhədlərarası infrastruktur və əlaqəlilik yaradırıq. Yəni regional ölkələrlə, məsələn, Əbu-Dabi Qiymətli Kağızlar Birjası və Astana Fond Birjası ilə işləyirik. Qeyd etdiyim kimi, bu artıq LSEG (London Fond Birjası Qrupu) ilə texnologiya transferi, təcrübə mübadiləsi və depozitarilərin inteqrasiyası baxımından keçirdiyimiz ikinci və ya üçüncü geniş müzakirədir. Bu da dəf etməli olduğumuz digər bir infrastruktur çətinliyidir. Qarşılıqlı listinq (cross-listing) və ya ikili listinq (dual listing) üçün tənzimləyici və qanunvericilik uyğunlaşdırılması baxımından da bu vacibdir. Mən qətiyyətlə inanıram ki, bu, yalnız tənzimləyici qurumlar və ya fond birjaları səviyyəsində baş verməməlidir. Bunlar, dediyimiz kimi, aysberqin görünən tərəfidir. Gözə görünməyən tərəfi isə iki ölkə arasındakı müxtəlif sənaye sahələrinin və investisiya sektorlarının bazarlararası tərəfdaşlığıdır", - deyə sədr əlavə edib.

Onun sözlərinə görə, yerli flaqman şirkətlər Böyük Britaniyadakı investisiya banklarına müraciət edərək birbaşa maliyyələşmə və yaxud avroistiqrazların anderraytinqini xahiş edirlər: "Beləliklə, son nəticədə yerli kapital bazarından istifadə olunmur və o, ikinci dərəcəli rola keçir. Düşünürəm ki, səylər xüsusilə Böyük Britaniyanın investisiya bankçılığı təcrübəsinin, fond birjasının və ya çoxtərəfli ticarət imkanlarının texnologiyasının Azərbaycana necə transfer edilə biləcəyinə yönəldilməlidir ki, yerli kapital bazarları və listinqlər vasitəsilə maliyyələşməyə cəlb olunsunlar. İnanıram ki, biz də o istiqamətdə irəliləyirik. Əminəm ki, Azərbaycanda təkcə Böyük Britaniyada deyil, bütün Avropada və ya Şimali Amerikada olan investorlar üçün digər region ölkələrindən heç də az maraqlı olmayan çoxlu flaqman şirkətlər var. Bunun üçün bünövrə qoymaq, sektorlar arasında dialoq qurmaq və investisiya məhsulları haqqında məlumatlılığı artırmaq lazımdır. Bu, təkcə sıravi investorlara aid deyil, həmin flaqman şirkətlərin qərar qəbul edən heyətinə və onların bank bazarına getmək əvəzinə kapital bazarlarına yönələ biləcəyi investisiya məhsullarının müxtəlifliyi haqqında məlumatlılığına aiddir".